top of page
  • Writer's pictureΣοφία Κουτρίδου

Τι είναι η δίαιτα FODMAP;

Τα FODMAPs είναι μικρές αλυσίδες υδατανθράκων (σακχάρων

και φυτικών ινών) που βρίσκονται στις τροφές. Το ακρώνυμο ή η

συντομογραφία αυτή προέρχεται από τις λέξεις:


F - Fermentable = Ζυμώσιμοι

O - Oligosaccharides = Ολιγοσακχαρίτες

D - Disaccharides = Δισακχαρίτες

M - Monosaccharides = Μονοσακχαρίτες

A – And = Και

P – Polyols = Πολυόλες


Τι σημαίνουν αυτoί οι όροι;


Ζυμώσιμοι υδατάνθρακες είναι αυτοί που διασπώνται εύκολα

από βακτήρια που βρίσκονται στο έντερο. Μέσω αυτής της

διαδικασίας παράγονται αέρια.


Οι Ολιγοσακχαρίτες είναι δύο κατηγορίες σακχάρων: οι

φρουκτο- ολιγοσακχαρίτες ή οι φρουκτάνες (FOS) και οι

γαλακτο- ολιγοσακχαρίτες ή γαλακτάνες (GOS). Οι φρουκτάνες

είναι αλυσίδες φρουκτόζης που συνδέονται με την γλυκόζη, ενώ

οι γαλακτάνες είναι αλυσίδες λακτόζης που αποτελούνται από

μόριο φρουκτόζης, και οι δύο βρίσκονται στο τέλος των χημικών

ενώσεων.


Οι Δισακχαρίτες είναι μόρια που προκύπτουν από την ένωση

δύο σακχάρων. Στην περίπτωση αυτή, ο δισακχαρίτης που

φαίνεται να είναι ο ένοχος είναι η λακτόζη, ένα μόριο που

αποτελείται από τα αφομοιώσιμα σάκχαρα γλυκόζη και

γαλακτόζη.


Οι Μονοσακχαρίτες αποτελούνται από μία ένωση σακχάρου

και απορροφώνται άμεσα από τον οργανισμό χωρίς να

διασπαστούν. Αποτελούνται από τη γλυκόζη, τη φρουκτόζη και

τη λακτόζη. Στην περίπτωση των FODMAPs, η φρουκτόζη

δημιουργεί πρόβλημα μόνο όταν είναι περισσότερη από την

γλυκόζη, δηλαδή όταν υπάρχει σε μεγαλύτερες ποσότητες από

την γλυκόζη όταν προσληφθεί. Αυτό αποτελεί πρόβλημα διότι η

απορρόφηση της φρουκτόζης μέσα στο έντερο είναι αποδοτική

και αποτελεσματική μόνο όταν η γλυκόζη είναι ίση ή

περισσότερη σε αναλογία από την φρουκτόζη. Η γλυκόζη

απορροφάται αποδοτικά από το εντερικό τοίχωμα και μεταφέρει

φρουκτόζη σε αυτό. Όταν όμως υπάρχει υπερβολική φρουκτόζη,

χρειάζεται μία άλλη μέθοδος απορρόφησης για να μεταφέρει την

επιπλέον φρουκτόζη. Η διαδικασία αυτή δεν γίνεται σωστά σε

μερικά άτομα με αποτέλεσμα την δυσαπορρόφηση της επιπλέον

φρουκτόζης, δηλαδή να μην απορροφάται σωστά στο αίμα.


Οι Πολυόλες είναι αλκοόλες σακχάρων, οι οποίες αποτελούνται

βασικά από ένα μόριο σακχάρου το οποίο είναι ενωμένο με μια

ομάδα αλκοoλών. Αυτές είναι: η ισομαλτιτόλη, η μαλτιτόλη, η

μαννιτόλη, η πολυδεξτρόζη, η σορβιτόλη και η ξυλιτόλη.

Ολιγοσακχαριτες : σιτάρι, σίκαλη, όσπρια , και διαφορά

φρούτα και λαχανικά , όπως το σκορδο και τα κρεμμύδια.

Δισακχαρίτες : γάλα , γιαούρτι και μαλακό τυρί. Η λακτόζη

είναι ο κύριος υδατάνθρακας.

Μονοσακχαριτες: καρποί, σύκα , μέλι και νέκταρ αγαύης. Η

φρουκτόζη είναι ο κύριος υδατάνθρακας.

Πολυόλες: ορισμένα φρούτα και λαχανικά , οπως βατόμουρα

και γλυκαντικά όπως μαλτιτολη, ξυλιτολη κλπ.


Τι είναι το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ);


Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ), γνωστό και ως

σπαστική κολίτιδα προσβάλει 1 στους 8 Ευρωπαίους και είναι

συχνότερο στις γυναίκες. Τα συνήθη συμπτώματα που εμφανίζει

είναι ο κοιλιακός πόνος, η δυσκοιλιότητα ή/και η διάρροια, το

φούσκωμα και η παρουσία βλέννης στα κόπρανα. Οι βασικές

αιτίες των ενοχλήσεων προκύπτουν από το άγχος, την έλλειψη

άσκησης, τις κακές διατροφικές συνήθεις και την καθιστική ζωή.

Η ακριβής αιτία του ΣΕΕ είναι άγνωστη. Τα άτομα που πάσχουν

από το ΣΕΕ μπορούν να ανακουφίσουν τα συμπτώματα που

προκύπτουν με αλλαγές στη διατροφή , με την βοήθεια της

δίαιτας Fodmap, με την λήψη φαρμακευτικής αγωγής, με τη

διαχείριση του άγχους και μέσω της συμπεριφορικής θεραπείας


Τι συμβαίνει στα FODMAPs όταν καταναλωθούν;


Τα μόρια αυτά εισέρχονται στο σώμα κατά την κατάποση του

φαγητού αλλά δεν απορροφώνται μέσα στο αίμα. Αντίθετα,

συσσωρεύονται στο λεπτό έντερο για διάφορους λόγους. Κατά

την κατάποση, οι φρουκτάνες και οι γαλακτάνες δεν

αφομοιώνονται από τον οργανισμό καθώς δεν υπάρχουν τα

ένζυμα για να τις διασπάσει. Επομένως, παραμένουν στο έντερο

αντί να απορροφώνται μέσα στο αίμα. Η λακτόζη συσσωρεύεται

στο έντερο επειδή οι ασθενείς που πάσχουν είτε από το

Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ) είτε από άλλες

γαστρεντερικές παθήσεις δεν έχουν τα ένζυμα (ή αρκετά ένζυμα)

για να την διασπάσουν.

Η φρουκτόζη είναι μόριο το οποίο απορροφάται εύκολα από το

έντερο. Ωστόσο, πρέπει να συνοδεύεται από την γλυκόζη. Εάν η

φρουκτόζη είναι περισσότερη από την γλυκόζη κατά την

κατανάλωση τότε επέρχεται η δυσαπορρόφηση και μαζεύεται

στο έντερο. Τέλος, οι αλκοόλες σακχάρων -πολυόλες-

απορροφώνται από το σώμα αλλά σε μερικό βαθμό και με πάρα

πολύ αργό τρόπο. Γι αυτό το λόγο, συγκεντρώνονται σε μεγάλες

ποσότητες στο λεπτό έντερο.


Τι συμβαίνει στα FODMAPs όταν δεν απορροφηθούν;

Τα μόρια FODMAP είναι μικρά και διαλυτά και επομένως είναι

οσμωτικά ενεργά. Αυτό σημαίνει ότι αντλούν νερό προς το μέρος

τους. Σε αυτή την περίπτωση, αντλούν νερό μέσα στο λεπτό

έντερο. Αυτή η επιπλέον ποσότητα νερού σε συνδυασμό με τα

μη αφομοιωμένα FODMAPs φτάνουν στο παχύ έντερο. Εκεί τα

μόρια διασπώνται (ζυμώνονται) από τα βακτήρια

(μικροχλωρίδα) που βρίσκονται στο παχύ έντερο, μία διαδικασία

μέσω της οποίας απελευθερώνεται μεθάνιο και υδρογόνο. Η

συσσώρευση αερίων και η ύπαρξη της επιπλέον ποσότητας

νερού προκαλούν διόγκωση και διαστολή στα έντερα. Αυτό

οδηγεί σε φούσκωμα, πόνο, διάρροια ή δυσκοιλιότητα.

Επιπρόσθετα, οι ασθενείς λειτουργικών και γαστρεντερικών

παθήσεων και συγκεκριμένα του Συνδρόμου Ευερέθιστου

Εντέρου (ΣΕΕ) συχνά υποφέρουν από σπλαχνική

υπερευαισθησία, η οποία είναι έντονη ευαισθησία και πόνος στα

εσωτερικά όργανα, σε αυτή την περίπτωση σε αυτά που

σχετίζονται με γαστρεντερικό σύστημα. Φαίνεται πως τα νεύρα

στο έντερο είναι πιο ευαίσθητα και επομένως υπερδραστήρια,

στέλνοντας έντονα μηνύματα στον εγκέφαλο μεγαλοποιώντας

έτσι την αίσθηση του πόνου. Συνεπώς, το φούσκωμα, ο πόνος

και η επείγουσα ανάγκη εξαιτίας της συσσώρευσης

δυσαπορροφημένων FODMAPs στο έντερο ενισχύεται λόγω της

σπλαχνικής υπερευαισθησίας που κάνει το αίσθημα του πόνου

και της δυσφορίας πιο έντονο.


Τι είναι η δίαιτα FODMAP;


Έρευνες στις τροφές που περιέχουν FODMAPs έδειξαν ότι οι

τροφές με υψηλά FODMAPs προκαλούν φούσκωμα, αέρια,

διάρροια, δυσκοιλιότητα και πόνο σε πολλούς ανθρώπους που

πάσχουν από λειτουργικές γαστρεντερικές παθήσεις και ειδικά

από το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου. Παρά το γεγονός ότι το

ΣΕΕ βασανίζει έναν στους πέντε ανθρώπους παγκοσμίως, τα

FODMAPs και ένας υγιείς και ενεργός τρόπος ζωής παίζουν τον

πιο σημαντικό ρόλο στην μείωση των συμπτωμάτων του ΣΕΕ.

Η διατροφή low FODMAP είναι ένα αποδεδειγμένο πλάνο που

λειτουργεί για την ελαχιστοποίηση των φουσκώματος που

προκαλείται εξαιτίας του ΣΕΕ και άλλων συμπτωμάτων.

Αναπτύχθηκε πριν από περίπου 10 χρόνια από το Monash

University στη Μελβούρνη της Αυστραλίας, όπου τα τρόφιμα

αναλύθηκαν και ταχτοποιήθηκαν με βάση το περιεχόμενο τους

σε FODMAP. Η δίαιτα, η οποία πρέπει να επιβλέπεται από

καταρτισμένο διαιτολόγο, περιλαμβάνει αυστηρή τήρηση της low

FODMAP διατροφής για 2-6 εβδομάδες, προκειμένου να

βελτιωθούν τα συμπτώματα και διαπιστωθεί εάν η δίαιτα βοηθά

τον ασθενή.Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η διατροφή χαμηλή σε

FODMAP είναι μια περιοριστική διατροφή και θα πρέπει να

ακολουθείται για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, καθώς

τρόφιμα με πλούσια θρεπτικά συστατικά αποφεύγονται.. Μετά από

αυτό ακολουθεί το στάδιο επανένταξης τροφίμων, όπου τα

τρόφιμα FODMAP επανεισάγονται σταδιακά και ανά ασθενή,

σύμφωνα με την αντίδραση του κάθε ασθενή.


Η FODMAP δίαιτα περιλαμβάνει 3 στάδια:


1. Εξάλειψη: Αυτή η φάση διαρκεί από 2-6 εβδομάδες, ανάλογα με

την ανταπόκριση του ατόμου, με αποκλεισμό τροφίμων υψηλά σε

FODMAP.

2. Επαναφορά: Μόλις ολοκληρωθεί η πρώτη φάση, τα άτομα

ξεκινούν να εισάγουν τρόφιμα υψηλά σε FODMAP ανά 3 με 7 ημέρες

, ένα τροφίμο την φορά, μέχρι να εντοπίσουν ποια τρόφιμα τους

προκαλούν τα δυσάρεστα συμπτώματα.

3. Συντήρηση: Σε αυτό το στάδιο τα άτομα ακολουθούν μια

ισορροπημένη διατροφή με περιορισμό FODMAP τροφίμων που τους

προκαλούν τα δυσάρεστα συμπτώματα του ΣΕΕ.


Σε κάθε περίπτωση ζητήστε την βοήθεια του γαστρεντερολόγο

και του διαιτολόγου σας , μην κάνετε μόνοι σας διάγνωση.



234 views0 comments

Recent Posts

See All

Comments


bottom of page